Enkele maanden geleden kwam Nienke thuis te zitten van haar werk, uitgeput en overweldigd door een storm aan emoties die ze niet meer onder controle kreeg. Ze vertelt weleens ergens mee te zitten maar dat duurde dan eventjes en was de volgende dag weer over. Niet eerder heeft ze in deze mate klachten ervaren. Ze is momenteel aan het re-integreren en wil leren hoe ze beter met haar emoties kan omgaan. Ze geeft aan dat ze vaak in een soort ‘paniekstand’ terechtkomt, waarbij tranen haar overspoelen, haar lichaam vol onrust zit, en het haar niet lukt om zichzelf te kalmeren.
Tijdens de intake wordt duidelijk hoe haar patronen zijn gevormd. Nienke groeide op in een grote familie. Iedereen staat altijd voor elkaar klaar, hard werken is de norm is en emoties werden nauwelijks besproken. Wanneer ze vroeger wel haar emoties deelde, kreeg ze vaak kritiek. Hierdoor heeft ze geleerd haar gevoelens voor zichzelf te houden. Dit resulteerde ook in zichzelf wegcijferen, en een kritische houding naar zichzelf aan te nemen.
In het eerstvolgende gesprek richten we ons op de momenten waarop Nienke zich overspoeld voelt. We onderzoeken samen wat de eerste signalen zijn van deze paniekstand, zoals lichamelijke sensaties, gedachten en emoties. Ik leg haar uit dat het onderdrukken van emoties vergelijkbaar is met een bal die je onder water probeert te houden: het kost veel energie en vroeg of laat schiet de bal omhoog. Dit beeld helpt haar om in te zien dat emoties ruimte nodig hebben. We bespreken hoe ze haar lichaam kan gebruiken als ingang om eerder in te grijpen. Ze bemerkt dat haar lichaam telkens reageert als ze een grens overgaat, en niet trouw is aan zichzelf. We maken een model dat inzicht geeft in de verschillende signalen die haar lichaam geeft zodat ze dit kan gaan herkennen in het dagelijkse leven. Ook kijken we naar verschillende tools zoals ademhalingsoefeningen en bepaalde vragen die ze zichzelf kan stellen in momenten dat ze overspoeld raakt.
Daarnaast gaan we dieper in op de normen en waarden waarmee ze is opgegroeid. Gedurende ons leven groeien we op met ‘leefregels’. Normen en waarden die we van onze ouders, verzorgers en mensen in onze omgeving meekrijgen. Naarmate we ouder worden nemen we deze mee in het vormen van ons eigen leven. We staan stil bij al haar leefregels, waarbij blijkt sommigen haar niet meer dienen en niet bij haar passen. We bespreken hoe deze overtuigingen haar hebben geholpen in het verleden, maar nu vaak leiden tot overbelasting en zelfkritiek. Dit is een belangrijk gesprek wat we voeren en wordt de rode draad in de behandeling. We bespreken hoe ze hierin nieuwe keuzes kan maken, zoals ruimte creëren voor haar eigen emoties en het oefenen met delen in een veilige omgeving. Nienke oefent met het toepassen van wat we in de sessies bespreken. We reflecteren hier vervolgens op: ‘Wat gebeurt er in dit moment?’, ‘Welke gedachten en gevoelens spelen een rol?’, en vooral ‘Wat wil jij? Hoe voelt dit voor jou?’.
Ze merkt dat ze sterker wordt in het opmerken van wat ze nodig heeft en dat ze steeds vaker bewust kan kiezen hoe ze wil reageren. Dit helpt haar om situaties waarin ze zich eerder overspoeld voelde, beter te hanteren. Ze beseft dat voor andere klaarstaan waardevol is, maar dat dit niet ten koste mag gaan van haar eigen welzijn. Tegen het einde van de behandeling deelt ze dat ze minder leeft volgens de verwachting van anderen en dat ze zichzelf bij veel situaties eerst afvraagt: ‘Wat wil ik?’. Hierdoor voelt ze zich minder snel verantwoordelijk voor de emoties of behoeften van anderen, en kan ze beter voor zichzelf opkomen. Daarnaast geeft ze aan haar positieve emoties intenser te kunnen ervaren. Ik leg haar uit dat emoties als yin en yang werken, er is onderlinge afhankelijkheid. Zoals donker het licht definieert en een regenachtige dag de grond voedt zodat bloemen kunnen bloeien de zon. Door open te staan voor het ervaren van oncomfortabele emoties, vergroot je ook je vermogen om positieve emoties meer te beleven.
Haar verhaal geeft weer hoe onderdrukte emoties en aangeleerde patronen een sterke invloed kunnen hebben op het welzijn. Door bewust te worden van de signalen die haar lichaam geeft en dieper in te gaan op haar patronen komt er ruimte om stil te staan bij zichzelf. Het geeft weer dat het toelaten van oncomfortabele gevoelens zoals verdriet of onrust niet altijd betekent dat je erin vast blijft zitten, maar dat het een sleutel is tot een meer gebalanceerd leven. Dit proces helpt haar om stap voor stap meer regie te krijgen over haar emoties en haar leven.
